UNIA EUROPEJSKA

Wydajniejszy i sprawiedliwszy rynek detaliczny

Parlament Europejski (PE) przyjął 5 lipca 2011 r. sprawozdanie szwedzkiej posłanki reprezentującej Europejską Partię Ludową Anny-Marii Corazza Bildt w sprawie „wydajniejszego i sprawiedliwszego rynku detalicznego”.

Parlament Europejski podkreśla w tym dokumencie pozytywną rolę handlu, będącego jednym z filarów rynku wewnętrznego, jako pracodawcy i dla zaopatrzenia obywateli i ubolewa, że nadal istnieją przeszkody niepozwalające wykorzystać jego pełnego potencjału. I tak na przykład nadal istnieją problemy w realizacji wolności zakładania placówek handlowych. Niektóre krajowe prawa handlowe i podatkowe są de facto dyskryminujące dla zagranicznych przedsiębiorstw handlu detalicznego.

W tym kontekście byłoby pożądane zastosowanie przyspieszonych procedur w postępowaniach w sprawie naruszenia umów unijnych, aby zapewnić przestrzeganie zasad wolnej konkurencji i swobody umów.

W rezolucji posłowie podkreślają, że przede wszystkim konieczne jest wyegzekwowanie zasad Traktatu o UE i zasad jednolitego rynku. Zasadniczo samoregulacja rynku ma pierwszeństwo przed ustawami. Istnieje jednak potrzeba analizy różnic cenowych w UE.

Parlamentarzyści krytycznie stwierdzają, że dominacja dużych graczy w całym łańcuchu dostaw (handel i przemysł) wiąże się z nieuczciwymi praktykami na wszystkich poziomach. Rolą własnych marek jest przyczynianie się do poprawy możliwości wyboru dla konsumentów. Niedopuszczalną jednak praktyką jest „copycating”. Może ona wynikać m.in. z podwójnej roli detalisty, ponieważ jest on jednocześnie klientem i konkurentem producentów markowych produktów.

Mile widziane są dobrowolne próby osiągnięcia porozumienia między handlem a przemysłem na bazie podstawowych zasad. W tym kontekście pozytywnie oceniono i pochwalono prace „High Level Forum” (HLF) w celu poprawy funkcjonowania łańcucha dostaw żywności. Zachęca się do utworzenia forum handlu detalicznego i okrągłego stołu (Retail Roundtable), a także „Europejskiego Planu Działania na rzecz Handlu”.

W pierwszej reakcji na przyjęcie rezolucji Parlamentu Europejskiego Prezes EuroCommerce, dr Rainhardt baron von Leoprechting podziękował sprawozdawcy, pani Corazza Bildt za jej kompleksowe działania na rzecz rozwiązania problemów wszystkich uczestników rynku i zmierzenia się z argumentami wszystkich stron. W rezolucji PE widoczne jest podejście prowadzące do realizacji celów, do których od początku dyskusji dąży EuroCommerce, mówi Leoprechting:

„32 uważa za niezbędne zrównoważenie stosunków i zwiększenie przejrzystości w łańcuchu dostaw detalicznych; podkreśla konieczne przejście od konfrontacji do dialogu opartego na faktach w celu przywrócenia zaufania i umożliwienia bardziej sprawiedliwych negocjacji i równych warunków dla wszystkich, a tym samym do zapewnienia wszystkim uczestnikom łańcucha dostaw możliwości skorzystania dla siebie z wartości dodanej, osiągniętej za pomocą ich produktów, i pełnego wykorzystania zalet jednolitego rynku wewnętrznego”.

EuroCommerce popiera podejście sprawozdania, według którego handel jest ważnym czynnikiem dla przywrócenia zaufania obywateli do wspólnego rynku i motorem wzrostu gospodarczego, konkurencyjności i zatrudnienia. Należy docenić również to, że pokazano różnorodne formy zakupu i sprzedaży towarów i usług, które przyczyniają się do zwiększenia możliwości wyboru dla konsumentów i do elastycznych i możliwych do przyjęcia warunków zatrudnienia, szczególnie dla młodych ludzi.

Handel popiera wezwanie posłów do generalnego zniesienia barier na rynku wewnętrznym, jak na przykład ograniczeń swobody zakładania i prowadzenia działalności, i z zadowoleniem przyjmuje jasne określenie intencji: samoregulacja przed podejściem odgórnym. Pomocne i przydatne są także wszystkie wysiłki na rzecz dalszego wykorzystania potencjału sektora handlu w UE.

Prezes EuroCommerce wystosował w międzyczasie wspólnie z przewodniczącymi innych europejskich stowarzyszeń handlowych pismo do pana Michela Barniera, komisarza ds. rynku wewnętrznego i usług. Wyraża w nim prośbę o zainicjowanie — zgodnie z żądaniami Parlamentu Europejskiego — programu „Retail Action Plan”. Powinien on zawierać konkretne propozycje, aby pomóc sektorowi stać się bardziej konkurencyjnym, efektywnym i innowacyjnym — z korzyścią dla konsumentów w Unii Europejskiej.

Funkcjonowanie łańcucha dostaw żywności w UE – Stanowisko Parlamentu Europejskiego
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego  wskazała na szereg obszarów, które zostały pominięte, bądź niewystarczająco ujęte w komunikacie Komisji  „Poprawa funkcjonowania łańcucha dostaw żywności w Europie”, przyjętym przez Radę ds. Rolnictwa i Rybołówstwa 29 marca 2010 r.  PE wezwał Komisję oraz państwa członkowskie i wszystkie zainteresowane podmioty do kontynuacji dyskusji nad problematyką słabych stron funkcjonowania łańcucha dostaw żywności w UE, w szczególności w odniesieniu do kwestii przejrzystości łańcucha dostaw produktów rolno-spożywczych, w tym rozkładu wartości dodanej i marż zysku oraz faktycznych kosztów produkcji ponoszonych przez rolników w stosunku do cen oferowanych przez kupujących. Do końca 2010 r. KE ma sporządzić sprawozdanie na temat postępów w zakresie realizacji wniosków dot. funkcjonowania łańcucha dostaw żywności.

Unia Europejska zamierza zaostrzyć przepisy dot. zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego
PE pracuje obecnie nad zmianami w prawie dotyczącym zużytego sprzętu. Nowe przepisy mają na celu zaostrzenie obecnych zasad zbierania odpadów i postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym, tak aby w ciągu 6 lat można było odzyskiwać i przetwarzać 85% wszystkich odpadów. Cel ten zacznie obowiązywać w 2016 r. Od 2012 r. wprowadzony zostanie cel pośredni (4 kg lub ilość zebrana w 2010 r., w zależności od tego, która wartość będzie wyższa).  Nowe regulacje mają również wprowadzić ogólnoeuropejskie standardy zbierania, przetwarzania i recyklingu.  Po zmianach konsumenci będą mogli oddawać bardzo małe urządzenia, takie jak telefony komórkowe, golarki itd. w każdym sklepie bez konieczności zakupu nowego produktu.

Projekt rozporządzenia w sprawie przekazywania konsumentom informacji nt. żywności
17 czerwca 2010 r.w Parlamencie Europejskim odbyło się pierwsze głosowanie dotyczące projektu rozporządzenia wspólnotowego w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Rozporządzenie, uwzględniając dotychczasowe przepisy wspólnotowe z zakresu znakowania produktów spożywczych, wprowadza kilka elementów nowych, istotnych z punktu widzenia funkcjonowania i konkurencyjności przedsiębiorstw.
Wyniki głosowania wskazują, że Parlament Europejski przychyla się do koncepcji obowiązkowego podawania informacji o wartości odżywczej na większości produktów spożywczych, w tym dodatkowego przedstawiania tych informacji jako procentowego udziału poszczególnych składników odżywczych w odniesieniu do ustalonych wartości referencyjnych spożycia (GDA). Definitywnie odrzucona została propozycja podawania informacji o wartości odżywczej z użyciem kolorów. Posłowie odrzucili również zapisy dotyczące tworzenia krajowych przepisów oraz narodowych schematów z zakresu znakowania, co jest pozytywne, jako że mogłyby prowadzić do powstawania dodatkowych utrudnień dla wprowadzania produktów na poszczególne rynki, a także powodować zamieszanie informacyjne dla konsumentów. Ponadto Parlament opowiedział się za wypracowaniem wytycznych dla przemysłu z zakresu czytelności informacji podawanych na etykietach. Odnośnie zmiany dotychczasowych zasad podawania informacji o kraju pochodzenia, posłowie przyjęli szereg poprawek rozszerzających wymaganie umieszczania takich danych w odniesieniu do kilku kategorii produktów, w tym jednoskładnikowych.
Niezależnie od Parlamentu Europejskiego, Rada Unii Europejskiej zaproponuje własne poprawki do pierwotnego tekstu rozporządzenia. Cały czas trwają prace w Grupie Roboczej Rady, w których uczestniczą przedstawiciele wszystkich państw członkowskich.Finalne brzmienie rozporządzenia będzie znane prawdopodobnie dopiero jesienią bieżącego roku, po drugim czytaniu w Parlamencie Europejskim.

Projekt ustanowienia niedzieli dniem wolnym od pracy, także dla osób zatrudnionych w handlu
24 marca br. w Parlamencie Europejskim odbyła się konferencja mająca na celu przedstawienie znaczenia ochrony niedzieli jako dnia wolnego od pracy (także w handlu). Wezwano do zbierania  podpisów w celu zwrócenia się do Komisji o wsparcie inicjatywy ustawodawczej w tej sprawie.
Inicjatywę zbierania podpisów pod petycją do PE w sprawie wprowadzenia w całej Unii zakazu pracy w niedziele (poprzez wprowadzenie poprawek do dyrektywy o czasie pracy) podjęli niemieccy europosłowie. Pomysł ma duże szanse na to, by zamienić się w obowiązujące prawo, bo forsuje go chadecja, najliczniej reprezentowana w PE. Wkrótce w UE ma rozpocząć się debata nad poprawkami do dyrektywy o czasie pracy.
W uzasadnieniu petycji napisano, że "ochrona niedzieli wolnej od pracy ma wielkie znaczenie zarówno dla zdrowia pracowników, połączenia życia zawodowego z rodzinnym, jak i ogólnie dla życia społecznego. Wspólny dzień wolny od pracy wzmacnia więzi społeczne, zagrożone obecnie przez skutki gospodarczego kryzysu".
Projekt niemiecki jest sceptycznie przyjmowany przez Platformę Obywatelska, która m. in. z chadekami tworzy frakcję Europejskiej Partii Ludowej, największą w PE.
Na razie petycję podpisała jedna trzecia europosłów, potrzebne jest poparcie połowy z 736 parlamentarzystów.
 
Unia Europejska proponuje wprowadzenie zmian na etykietach z produktami spożywczymi i umieszczanie tam obowiązkowo większej liczby informacji o żywności.
Prawdopodobnie już niedługo ulegnie rozszerzeniu liczba i zakres informacji zamieszczanych na etykietach produktów spożywczych w UE. Europosłowie pozytywnie zaopiniowali już projekt rozporządzenia w sprawie podawania konsumentom informacji na temat żywności.
Na większości produktów spożywczych obowiązkowo trzeba będzie umieścić informacje o wartości energetycznej oraz o zawartości składników odżywczych, takich jak: tłuszcz, kwasy tłuszczowe nasycone, węglowodany, cukru, sól, białko, błonnik oraz kwasy tłuszczowe typu trans. Umieszczanie tabel z wartościami odżywczymi jest obecnie dobrowolne.
Europosłowie opowiedzieli się także za obowiązkowym podawaniem informacji o kraju pochodzenia mięsa czerwonego, drobiu, produktów mleczarskich, świeżych owoców i warzyw oraz innych produktów jednoskładnikowych. Mają ustalić zasady przedstawiania takich informacji na opakowaniach, m.in. wielkość czcionki, jej rodzaj czy kontrast druku.

Ochrona interesów konsumentów
29 grudnia 2009 wchodzi w życie dyrektywa 2009/22/WE z dnia 23 kwietnia 2009 w sprawie nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk w celu ochrony interesów konsumentów (Dz Urz. UE L 110 z 1 maja 2009, str 30-36).
Dyrektywa wprowadza mechanizm umożliwiający wszczęcie procedury mającej na celu zaprzestanie szkodliwych praktyk dla zbiorowych interesów konsumentów na terenie całej wspólnoty. Mechanizm ten polega na zobowiązaniu każdego państwa członkowskiego do wskazania i zgłoszenia Komisji Europejskiej:
1)podmiotów upoważnionych do występowania z powództwem o zaprzestanie praktyk szkodliwych dla konsumentów do sądów lub organów w innych państwach członkowskich;
2)sądów lub organów administracyjnych rozpatrujących powództwa podmiotów upoważnionych z innych państw członkowskich na terytorium, których dana praktyka wywołała szkodliwe skutki.
Mechanizm ten ma na celu doprowadzenie do zaprzestania bezprawnych praktyk niezależnie od państwa członkowskiego w którym bezprawna praktyka wywołała skutki.

Raport dot. ceny art. spożywczych 
26. marca 2009 Parlament Europejski przyjął raport europoseł Kateriny Batzeli odnośnie cen artykułów spożywczych w Europie. Raport nie ma charakteru prawnego. Należy go traktować jak pewnego rodzaju zalecenie. Metody przedstawione w raporcie częściowo przypominają wg autora działania gospodarki planowej i nie powodują wzrostu konkurencyjności.

Europejski znak ekologiczny 
Wg Parlamentu Europejskiego należy promować dobrowolny europejski znak ekologiczny „Margerytka”. Celem znaku ekologicznego jest promowanie produktów przyjaznych środowisku, które podczas całego swojego cyklu życia jedynie nieznacznie oddziałują na środowisko. Aby otrzymać taki znak, produkt musi spełniać odpowiednie warunki.